Wie IPTV-aanbieders vergelijkt, stuit vroeg of laat op dezelfde vraag: hoeveel internetsnelheid is er eigenlijk nodig om zenders zonder haperen te bekijken? Eén getal dat voor elk huishouden klopt, bestaat niet. Beslissend zijn de beeldkwaliteit, het aantal schermen dat tegelijk speelt en de stabiliteit van je lijn.
Hieronder krijg je behoudende richtwaarden, een rekensom die je thuis zelf maakt en uitleg over hoe je je verbinding goed meet. Plannen om in Ultra HD te kijken? Welke apparatuur daar nog bij komt kijken, staat op de pagina IPTV 4K.
Eerst de basis: megabits, megabytes en streams
Snelheid op internet meet je in megabits per seconde (Mbit/s): de hoeveelheid data die per seconde over je lijn gaat. Downloadprogramma’s tonen vaak megabytes per seconde (MB/s), en dat is iets anders. Acht bits vormen samen één byte, dus 80 Mbit/s staat gelijk aan ongeveer 10 MB/s.
Kijk je een zender via internet, dan ontvang je een vrijwel gelijkmatige stream. De hoeveelheid data wordt vooral bepaald door de resolutie, de manier van comprimeren en wat er in beeld is. Een journaal met een vaste camera vraagt bij dezelfde resolutie meestal minder data dan een Eredivisie-wedstrijd of een Formule 1-race vol snelle beelden.
Waarom de codec ertoe doet
Met de codec wordt video gecomprimeerd. Voor HD en Full HD is dat vaak H.264, voor 4K meestal HEVC, ook bekend als H.265. Bij vergelijkbare kwaliteit staat die codec bekend als ruwweg twee keer zo efficiënt. Het praktische gevolg: kan je tv of box geen HEVC decoderen, dan speelt hij 4K-streams in dat formaat niet af, ongeacht de snelheid van je internet.
Richtwaarden: zoveel internetsnelheid per scherm
Onderstaande cijfers zijn ruwe schattingen die voor tv via internet gangbaar zijn. Het werkelijke dataverbruik van een zender hangt af van de bron en de codering. In de rechterkolom zit al een veiligheidsmarge van zo’n 50 procent; waarom dat verstandig is, lees je verderop.
| Beeldkwaliteit | Resolutie | Richtwaarde stream | Advies inclusief marge |
|---|---|---|---|
| 4K UHD | 2160p | circa 15 tot 25 Mbit/s | circa 35 tot 40 Mbit/s |
| Full HD | 1080p | circa 5 tot 8 Mbit/s | circa 12 Mbit/s |
| HD | 720p | circa 3 tot 5 Mbit/s | circa 8 Mbit/s |
| SD | 576 lijnen | circa 2 tot 3 Mbit/s | circa 5 Mbit/s |
Een 4K-beeld, een van de formaten binnen ultra-high-definition (UHD), heeft vier keer zoveel pixels als Full HD. Door compressie loopt de benodigde bandbreedte niet vier keer op, maar volgens deze richtwaarden ongeveer drie keer. Eén Full HD-scherm red je dus met een bescheiden lijn, mits die stabiel is. Draait er op meerdere tv’s tegelijk 4K, dan is een glasvezelverbinding of een goede kabelaansluiting de moeite waard.
Zo reken je het uit voor je eigen huishouden
Je behoefte schat je door op te tellen wat er op het drukste moment van de dag tegelijk loopt, meestal ’s avonds, en daar een marge bovenop te zetten:
- Noteer welke schermen tegelijk tv kunnen laten zien en in welke kwaliteit: 4K in de woonkamer, Full HD op de slaapkamer, HD op de tablet…
- Ken elk scherm de hoogste waarde uit zijn rij in de tabel toe.
- Tel daar het andere avondverkeer bij op: videobellen (een paar Mbit/s per gesprek), online gamen, telefoons die hun foto’s synchroniseren en automatische updates.
- Doe het totaal keer 1,5 om schommelingen in het netwerk op te vangen.
- Leg de uitkomst naast je gemeten snelheid en niet naast de snelheid uit je contract.
Zo ziet dat er in de praktijk uit
Stel: een gezin in Amersfoort, zondagavond. In de woonkamer staat een wedstrijd in 4K aan (25 Mbit/s), de ouders kijken op hun slaapkamer een film in Full HD (8 Mbit/s), een tiener zit te videobellen (ongeveer 4 Mbit/s) en twee telefoons zijn actief (samen ongeveer 3 Mbit/s). Opgeteld kom je op 40 Mbit/s. Inclusief marge zou de ’s avonds gemeten snelheid dus minimaal 60 Mbit/s moeten zijn.
Hoe je het netwerk inricht voor tv in meerdere kamers, lees je in ons artikel over IPTV multiroom. Daarnaast bepaalt je pakket hoeveel schermen tegelijk kunnen kijken, ook een punt om aanbieders op te vergelijken. Kijk het na op de pagina IPTV-abonnement voordat je een bestelling plaatst.
Waarom die extra marge geen luxe is
Geen enkele verbinding levert de hele dag precies dezelfde snelheid. Het tijdstip, de drukte op het netwerk in je wijk, de kwaliteit van je wifi en de andere apparaten in huis zorgen allemaal voor schommelingen. Een tv-stream verdraagt zulke dipjes slecht: komt de data trager binnen dan ze wordt afgespeeld, dan loopt de buffer leeg en staat het beeld stil.
Voor een vaste lijn is zo’n 50 procent marge een verstandige middenweg. Mobiel internet via 4G of 5G is grilliger; reken daar liever met twee keer je berekende behoefte. Vergeet ook het verkeer op de achtergrond niet, dat zonder dat je het merkt bandbreedte inpikt:
- thuiswerken waarbij je grote werkbestanden binnenhaalt;
- een streamingdienst die op hetzelfde moment op een tablet speelt;
- telefoons die automatisch foto’s en video’s naar een clouddienst back-uppen;
- updates voor computers en gameconsoles, die vaak ergens in de avond beginnen.
Zo meet je je internetsnelheid betrouwbaar
Een snelle test op je telefoon vertelt je weinig. Een meting waar je echt iets aan hebt, doe je zo:
- Zet andere apps uit en vraag je huisgenoten om tijdens de test even niets zwaars te doen.
- Verbind een computer via een ethernetkabel met de router; zo meet je de verbinding zelf, zonder dat wifi meespeelt.
- Start een test met een bekend hulpmiddel als Speedtest.net (of de speedtest van je provider), die downloadsnelheid, uploadsnelheid en latency (ping) meet.
- Meet opnieuw in de ochtend, aan het eind van de middag en ’s avonds, als netwerken doorgaans het drukst zijn.
- Test als laatste op het apparaat waarop je tv kijkt, op zijn vaste plek, als het een browser of speedtest-app heeft.
Vergelijk de meting via de kabel met die op de tv, dan zie je hoeveel snelheid er via wifi verdwijnt. Is dat een groot gat, dan heb je geen ander internetabonnement nodig. Pak liever de verbinding binnenshuis aan met een kabel, powerline-adapters of mesh-wifi.
Stabiliteit, latency en upload
Bij tv kijken draait het om de downloadsnelheid, want de data stroomt van de server naar jou. Upload gebruikt je apparaat alleen voor zijn verzoeken, en dat is heel weinig. Belangrijk wordt de upload pas als een huisgenoot tegelijk online vergadert of grote bestanden verstuurt.
Latency, gemeten in milliseconden, merk je vooral bij het zappen: hoe lager, hoe sneller de volgende zender verschijnt. Veel belangrijker is stabiliteit, want een gematigde maar gelijkmatige snelheid wint het van een hoge snelheid met dips. Schrijf bij het testen daarom ook op hoe ver de beste en de slechtste meting uit elkaar liggen, en kijk niet alleen naar het gemiddelde.
Dataverbruik van IPTV per uur
Kijk je met een beperkte databundel, zoals via een mobiel abonnement of een 4G-router, dan tel je in gigabytes. De som is simpel: 1 Mbit/s gedurende een uur is 3.600 megabit, ofwel 450 megabyte. Dat getal vermenigvuldig je met de bitrate van de stream:
- 4K rond 20 Mbit/s: zo’n 9 GB per uur;
- Full HD rond 6 Mbit/s: zo’n 2,7 GB per uur;
- HD rond 4 Mbit/s: zo’n 1,8 GB per uur.
Drie uur 4K op één avond kan zo oplopen tot ongeveer 27 GB. Goed om te weten op de camping of in het vakantiehuis met een 4G/5G-router en onderweg op reis, waar elke gigabyte telt.
Beeldkwaliteit laten aansluiten op je lijn
Valt je gemeten snelheid wat krap uit, dan hoeft dat geen probleem te zijn. Afhankelijk van de zender kun je soms uit meerdere kwaliteiten kiezen, en kies je op een tweede scherm voor Full HD in plaats van 4K, dan komt er flink wat bandbreedte vrij. In de zenderlijst zoek je de zenders op die jij wilt volgen.
Bij live sport gaat stabiliteit voor: liever een soepele wedstrijd in Full HD dan 4K-beeld dat bevriest op het moment dat er een doelpunt valt. Op de pagina IPTV sport staan meer tips om live te kijken.
Antwoorden op veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen Mbit/s en MB/s?
Providers adverteren in megabits per seconde, terwijl downloadprogramma’s meestal megabytes per seconde laten zien. Megabits gedeeld door acht geeft megabytes. Een lijn van 200 Mbit/s haalt dus in het gunstigste geval zo’n 25 MB/s.
Wat is de minimale snelheid voor een HD-zender?
De stream zelf vraagt doorgaans 3 tot 5 Mbit/s. Tel je de marge mee, dan heb je ongeveer 8 Mbit/s echte snelheid nodig. Haalt je lijn dat minimaal en stabiel op het moment dat je kijkt, dan kun je met één scherm prima uit de voeten.
Mijn speedtest is prima, waarom hapert het beeld dan toch?
Grote kans dat je dicht bij de router of op een ander apparaat hebt getest, terwijl de tv verderop een veel zwakker wifi-signaal opvangt. Het kan ook aan iets anders liggen, zoals een box die te verouderd is om de stream te decoderen of een gebruikspiek in huis op datzelfde moment.
Krijg je met een hogere internetsnelheid scherper beeld?
Niet zodra je al boven de behoefte van de stream zit. Op een lijn van 1 Gbit/s ziet een Full HD-zender er niet scherper uit dan op een stabiele 50 Mbit/s. De extra snelheid komt ten goede aan meer schermen en toepassingen tegelijk.
Is 5G voor IPTV een volwaardige vervanger van vast internet?
Snel genoeg kan 5G zeker zijn, alleen hangt de snelheid af van de dekking, het tijdstip en hoeveel mensen dezelfde mast gebruiken. Voor elke dag is vast internet voorspelbaarder; 5G werkt goed als aanvulling of als oplossing voor een tweede huis.
De belangrijkste punten op een rij
Ga per scherm uit van de hoogste waarde in de tabel: zo’n 5 Mbit/s voor HD, 8 voor Full HD en 25 voor 4K. Tel die bij elkaar op, zet er de helft bovenop als marge en leg het resultaat naast wat je ’s avonds meet op een computer aan de kabel. Zit je daar ruim boven, dan liggen haperingen eerder aan je wifi of je apparaat dan aan je internetabonnement. Zo weet je bij het vergelijken van IPTV-aanbieders wat je de dienst wel en niet kunt aanrekenen.